Ćmielów wczoraj i dziś
1999-2019
strona prywatna
Marek  Terczak

Znani Ćmielowiacy

Ks. Jan Wiśniewski

Super User
Odsłony: 1341

5606ecb5e1ae9 o

Ks. Jan Wiśniewski, syn Michaliny z Maleckich i Aleksandra Ignacego Wiśniewskich, przyszedł na świat w dniu 3 maja 1876 r. w Krępie Kościelnej (obecnie powiat lipski). W wieku 3 lat został osierocony przez matkę, zaś gdy miał 6 lat zmarł jego ojciec. W związku z tym późniejszym kapłanem zaopiekowała się jego babka Scholastyka Malecka. Przeprowadził się z nią do Radomia, gdzie pobierał nauki w prywatnej szkole Piotra Biernackiego. Następnie uczył się w radomskim rządowym gimnazjum męskim, gdzie w 1892 r. uzyskał promocję do piątej klasy. W następnym roku Wiśniewski wstąpił do sandomierskiego Seminarium Duchownego. Po sześciu latach formacji, 29 czerwca 1899 r., wyświęcony został na kapłana. Pierwszym miejscem kapłańskiej pracy ks. Wiśniewskiego były Kozienice (1899), z których już po tygodniu przeniesiony został na wikariat do podradomskiej Cerekwi (1899-1901). Następnie objął posadę wikarego w Ćmielowie (1901-1906) i Stromcu (1906), skąd po kilku tygodniach trafił do Radomia (1906-1913). W stolicy guberni nauczał religii w różnych szkołach, m.in. w prywatnej pensji Marii Gajl. W 1913 r. ks. Jan Wiśniewski objął swoje pierwsze i jedyne probostwo w Borkowicach (1913-1943), gdzie spędził resztę swego kapłańskiego życia - zm. 7 kwietnia 1943 r.

ks Wiśniewski i jego zbioryKs. Jan Wiśniewski znany jest przede wszystkim jako autor "Dekanatów" – historycznych monografii poszczególnych części ówczesnej diecezji sandomierskiej. Opisał także świątynie i pamiątki historyczne diecezji kieleckiej i częstochowskiej. Jego dorobek edytorski w tej dziedzinie jest bezcenny. W Radomiu kapłan pamiętany jest także jako ofiarodawca zbiorów pamiątek historycznych, które zapoczątkowały muzeum.
Na równi z twórczością pisarską i kolekcjonerską ks. Wiśniewski prowadził jednak również swoje działania "inwestycyjne" - wznosząc, lub przyczyniając się do powstania, zdumiewającej liczby przeróżnych kapliczek, figur, krzyży, pomników, tablic pamiątkowych, obiektów parafialnych i sakralnych, czy wreszcie szkół.

117 ks Wisniewski 1

Na zdjęciu ks. Jan Wiśniewski opowiada o swoich zbiorach wycieczce dzieci, Borkowice 1933 r.
Z lektury dzieł wydanych przez Ks. Wiśniewskiego można również wychwycić antysemityzm, jaki niestety pojawia się dość często i zdaje się ta postawa była przyczyną opuszczenia zaledwie po 5 latach ćmielowskiej parafii. Oczywiście nie można odebrać mu podstawowej zasługi: dzieła, w którym mimo zdarzających się błędów i nieścisłości fachowo opisał dziesiątki dekanatów i setki parafii, posiłkując się przy tym dokumentami, z których wiele wkrótce uległo zniszczeniu w pożodze wojennej, albo zawieruszyło się w późniejszych latach. Bez niego nasza wiedza byłaby więc cząstkowa, a przez to dużo uboższa.
Właśnie zamiłowanie do upamiętniania okrągłych rocznic ważnych wydarzeń z historii Polski, ale też i lokalnych dziejów, jest kolejnym charakterystycznym rysem działalności ks. Wiśniewskiego w dziedzinie fundacji kapliczek, figur i krzyży. Przykładów takich pomników wiary jest kilka, takim rocznicowym pomnikiem jest też na pewno pomnik z rzeźbą św. Jana Nepomucena, wystawiony przez ks. Wiśniewskiego w 1905 r. na cmentarzu (dawniej cmentarz przed 1807 r) przy kościele Wniebowzięcia Matki Bożej w Ćmielowie, jako wotum ku czci swego patrona, ale też na pamiątkę 400-lecia miasta. Figura ta jest przykładem łączenia kilku różnych intencji w jednym obiekcie:
We froncie cokołu ryty napis:

SWEMU ŚWIĘTEMU
PATRONOWI NA CZEŚĆ
ĆMIELOWOWI
NA PAMIĄTKĘ
CZTERECHSETLECIA
JAKO MIASTA
1505-1905.
POMNIK TEN WZNOSI
Ks. J.W.
PROSZĄC O MODLITWĘ
ZA SIEBIE

nepomucen ks wiśniewski

W 1903 r. z inicjatywy Ks. Jana Wiśniewskiego ustawiono na kościelnym placu w Ćmielowie obelisk z 1861 r. pierwotnie stojący w okolicach Rynku na usypanym kopcu. Obelisk był w czasach Powstania Styczniowego miejscem pielgrzymek ludności z Ostrowca, Ożarowa, Opatowa i Zawichostu. Na obelisku umieszczony był żelazny krzyż w cierniowej koronie i godło Rzeczypospolitej. Pomnik powstał ze składek mieszkańców z inicjatywy ks. K. Kotkowskiego. Władze rosyjskie nakazały jego rozebranie i usunięcie. Dzięki temu, że był poświęcony złożono podstawę (bez korony i godła) przy kościele gdzie przeleżał do 1903 r.

obelisk

Artykuł na podstawie: https://www.muzeum-radom.pl/turystyka/zabytki/x-j-w-p-b-k-s-ksiadz-jan-wisniewski-jako-milosnik-i-fundator-kapliczek-w-140-rocznice-urodzin-kaplana/1821

https://przeglad.olkuski.pl/index.php/artykuly/kultura/historia-i-tradycja-regionu/szkice-o-ziemi-olkuskiej/18905-ksiadz-jan-wisniewski-historyk-w-sutannie

Kategoria: